⚜️महाराष्ट्रातील समाजजीवन (इयत्ता ७ वी - इतिहास)⚜️
बहुपर्यायी
प्रश्न संच (MCQ)
१.
शिवकाळात गावाचे संरक्षण करण्याची जबाबदारी कोणाकडे असे?
(अ) कुलकर्णी (ब) पाटील (क) चौगुला
(ड) पोतदार
उत्तर:
(ब) पाटील
२.
शिवकाळात महसूल सांभाळण्याचे काम कोण करत असे?
(अ) देशपांडे (ब) पाटील (क)
कुलकर्णी (ड) महार
उत्तर:
(क) कुलकर्णी
३.
गावात शेतीव्यतिरिक्त इतर कामे करणाऱ्या कारागिरांना काय म्हटले जाई?
(अ) मानकरी (ब) वतनदार (क)
बलुतेदार (ड) सरंजामदार
उत्तर:
(क) बलुतेदार
४.
शिवकाळात 'काळीत'
काम करणारे कोण होते?
(अ) व्यापारी (ब) शेतकरी (क)
शिक्षक (ड) सैनिक
उत्तर:
(ब) शेतकरी
५.
शिवकाळात व्यवहारात प्रामुख्याने कोणत्या पद्धतीचा वापर केला जाई?
(अ) रोकड पद्धत (ब) वस्तुविनिमय
(क) क्रेडिट कार्ड (ड) हुंडी
उत्तर:
(ब) वस्तुविनिमय
६.
आधुनिक काळात 'वस्तुविनिमय' पद्धतीची जागा कोणी घेतली आहे?
(अ) धान्याने (ब) श्रमाने (क)
चलनाने (Digital/Cash) (ड) सोन्याने
उत्तर: (क) चलनाने
७. शिवकाळात व्यवहारात कोणत्या लिपीचा वापर केला जात असे?
(अ) ब्राह्मी (ब) मोडी (क)
देवनागरी (ड) रोमन
उत्तर:
(ब) मोडी
८.
'साडेतीन
मुहूर्तांपैकी एक' मानला जाणारा सण कोणता?
(अ) दिवाळी (ब) गुढीपाडवा (क) दसरा
(ड) होळी
उत्तर:
(क) दसरा
९.
शिवकाळात शिक्षणाची प्रमुख केंद्रे कोणती होती?
(अ) शाळा व महाविद्यालये (ब)
पाठशाळा व मदरसा (क) गुरुकुल (ड) कॉन्व्हेंट
उत्तर:
(ब) पाठशाळा व मदरसा
१०.
शिवकाळात धान्याची वाहतूक प्रामुख्याने कोणावरून केली जाई?
(अ) हत्ती (ब) बैल (क) घोडे (ड)
उंट
उत्तर:
(ब) बैल
११.
रायगडावरील बांधकामासाठी कोणता प्रसिद्ध स्थापत्यविशारद ओळखला जातो?
(अ) रामजी पांगारा (ब) हिरोजी
इंदुलकर (क) अर्जुनी धनगर (ड) जिवा महाला
उत्तर:
(ब) हिरोजी इंदुलकर
१२.
शिवकाळात मनोरंजनासाठी कोणता कलाप्रकार ग्रामीण भागात लोकप्रिय होता?
(अ) चित्रपट (ब) तमाशा (क) नाटक
(ड) सर्कस
उत्तर:
(ब) तमाशा
१३.
शिवकाळात पुरुषांच्या पोशाखात खालीलपैकी कशाचा समावेश नव्हता?
(अ) धोतर (ब) कुडते (क) जिन्स (ड)
अंगरखा
उत्तर:
(क) जिन्स
१४.
'बारा
बलुतेदार' मध्ये कोणाचा समावेश होत असे?
(अ) वकील (ब) लोहार-सुतार (क)
इंजिनिअर (ड) डॉक्टर
उत्तर:
(ब) लोहार-सुतार
१५.
आधुनिक काळात गावाचे संरक्षण आणि शांतता राखण्याची जबाबदारी कोणाची असते?
(अ) गावचे पाटील (ब) पोलीस प्रशासन
(क) ग्रामसेवक (ड) तलाठी
उत्तर: (ब) पोलीस प्रशासन
१६. शिवकाळात स्त्रियांचा मुख्य पेहराव कोणता होता?
(अ) स्कर्ट-टॉप (ब) पंजाबी ड्रेस
(क) लुगडी-चोळी (ड) साडी-ब्लाउज
उत्तर:
(क) लुगडी-चोळी
१७.
शिवकालीन घरांची रचना प्रामुख्याने कशाची असे?
(अ) सिमेंट-काँक्रीट (ब)
माती-विटांची (क) काचेची (ड) लोखंडाची
उत्तर:
(ब) माती-विटांची
१८.
'सती' जाणे ही प्रथा कोणत्या काळात प्रचलित होती?
(अ) शिवकाळ/मराठेशाही (ब) आधुनिक
काळ (क) संगम काळ (ड) मौर्य काळ
उत्तर:
(अ) शिवकाळ/मराठेशाही
१९.
शिवकाळात पत्रव्यवहार करण्यासाठी कोणाचा वापर केला जाई?
(अ) कुरियर (ब) ई-मेल (क)
सांडणीस्वार व जासूद (ड) पोस्टमन
उत्तर:
(क) सांडणीस्वार व जासूद
२०.
सवाई माधवराव पेशव्यांच्या काळातील प्रख्यात चित्रकार कोण होते?
(अ) राजा रवी वर्मा (ब) गंगाराम
तांबट (क) एम. एफ. हुसेन (ड) अमृता शेरगील
उत्तर:
(ब) गंगाराम तांबट
२१.
नाशिक येथील कोणते प्रसिद्ध मंदिर पेशवेकाळात बांधले गेले?
(अ) विठ्ठल मंदिर (ब) काळाराम मंदिर
(क) महालक्ष्मी मंदिर (ड) तुळजाभवानी मंदिर
उत्तर:
(ब) काळाराम मंदिर
२२.
'मल्लखांब'
हा कोणत्या प्रकारचा खेळ आहे?
(अ) बैठा खेळ (ब) मैदानी शारीरिक
खेळ (क) ई-स्पोर्ट्स (ड) जलक्रीडा
उत्तर:
(ब) मैदानी शारीरिक खेळ
२३.
शिवकाळात श्रीमंतांच्या आहारात खालीलपैकी कोणत्या पदार्थाचा समावेश होता?
(अ) पिझ्झा (ब) भात, वरण, पोळ्या (क) नुडल्स (ड) सँडविच
उत्तर:
(ब) भात, वरण, पोळ्या
२४.
आधुनिक काळात माहितीची देवाणघेवाण करण्यासाठी सर्वात वेगवान माध्यम कोणते?
(अ) जासूद (ब) वर्तमानपत्र (क)
इंटरनेट/सोशल मीडिया (ड) रेडिओ
उत्तर: (क) इंटरनेट/सोशल मीडिया
२५. शिवकाळात स्त्रियांच्या जीवनात कोणती गोष्ट प्रतिकूल होती?
(अ) उच्च शिक्षण (ब) नोकरी (क)
बालविवाह व केशवपन (ड) परदेश वारी
उत्तर:
(क) बालविवाह व केशवपन
२६.
'मस्तानी तलाव'
कोणत्या शहरात आहे?
(अ) सातारा (ब) नाशिक (क) पुणे (ड)
नागपूर
उत्तर:
(क) पुणे (हडपसर)
२७.
शिवकाळात कोणत्या धर्माचे लोक एकमेकांच्या सणांमध्ये सहभागी होत असत?
(अ) केवळ हिंदू (ब) केवळ मुस्लिम
(क) हिंदू व मुस्लिम (ड) ख्रिश्चन व ज्यू
उत्तर:
(क) हिंदू व मुस्लिम
२८.
मराठेशाही काळात 'हुतुतू' हा खेळ सध्या कोणत्या नावाने ओळखला जातो?
(अ) खो-खो (ब) कबड्डी (क) क्रिकेट
(ड) व्हॉलीबॉल
उत्तर:
(ब) कबड्डी
२९.
शिवकाळात कशावर लोकांचा अधिक विश्वास होता?
(अ) विज्ञान (ब) तंत्रज्ञान (क)
मुहूर्त, शकुन व नवस (ड) मानसशास्त्र
उत्तर:
(क) मुहूर्त, शकुन व नवस
३०.
'गंजिफा'
हा कोणत्या प्रकारचा खेळ होता?
(अ) मैदानी (ब) जलक्रीडा (क) बैठा
खेळ (ड) युद्धकला
उत्तर:
(क) बैठा खेळ
३१.
अहिल्याबाई होळकर यांची 'छत्री' कोठे आहे?
(अ) पुणे (ब) मध्यप्रदेश (महेश्वर)
(क) कोल्हापूर (ड) नाशिक
उत्तर:
(ब) मध्यप्रदेश
३२.
शिवकाळात नद्यांच्या संगमावर काय बांधले जाई?
(अ) मॉल (ब) घडीव दगडी घाट (क)
फ्लायओव्हर (ड) फॅक्टरी
उत्तर:
(ब) घडीव दगडी घाट
३३.
आधुनिक शिक्षणात कोणत्या गोष्टीला अधिक महत्त्व दिले जाते?
(अ) केवळ पाठांतर (ब) शास्त्रीय
दृष्टी व वैज्ञानिक विचार (क) अंधश्रद्धा (ड) केवळ मोडी लिपी
उत्तर: (ब) शास्त्रीय दृष्टी व वैज्ञानिक विचार
३४. 'पोवाडा' हे कशाचे माध्यम होते?
(अ) शेतीचे (ब) मनोरंजनाचे व
वीररसाचे (क) व्यापाराचे (ड) चित्रकलेचे
उत्तर:
(ब) मनोरंजनाचे व वीररसाचे
३५.
शनिवारवाडा कोणाच्या काळात बांधला गेला?
(अ) छत्रपती शिवाजी महाराज (ब)
पेशवेकाळ (क) आधुनिक काळ (ड) ब्रिटिश काळ
उत्तर:
(ब) पेशवेकाळ
३६.
शिवकाळात स्त्रियांना कशापासून वंचित ठेवले जात असे?
(अ) घरकाम (ब) सण-उत्सव (क) शिक्षण
(ड) दागदागिने
उत्तर:
(क) शिक्षण
३७.
'दशावतार'
हे कोणत्या कलेचे प्रमुख विषय होते?
(अ) युद्धकला (ब) चित्रकला (क)
स्थापत्यकला (ड) शिक्षण
उत्तर:
(ब) चित्रकला
३८.
आधुनिक काळातील 'सरपंच' हे पद शिवकाळातील कोणत्या पदाशी मिळतेजुळते
आहे?
(अ) कुलकर्णी (ब) पाटील (क) पोतदार
(ड) देशपांडे
उत्तर: (ब) पाटील
३९. शिवकाळात कोणत्या लिपीत सरकारी दस्तऐवज असायचे?
(अ) देवनागरी (ब) मोडी (क) फारसी
(ड) इंग्रजी
उत्तर:
(ब) मोडी
४०.
'प्रतापगडावर'
कोणत्या देवीचे मंदिर शिवाजी महाराजांनी बांधले?
(अ) अंबाबाई (ब) तुळजाभवानी (क)
भवानी देवी (ड) सप्तश्रृंगी
उत्तर:
(क) भवानी देवी
४१.
आधुनिक काळात मनोरंजनासाठी कशाचा वापर वाढला आहे?
(अ) तमाशा (ब) डफावरची गाणी (क)
चित्रपट व ओटीटी (ड) कीर्तन
उत्तर: (क) चित्रपट व ओटीटी
४२. शिवकाळात वाहतुकीसाठी कोणत्या मार्गाचा वापर केला जाई?
(अ) रेल्वेमार्ग (ब) विमानमार्ग
(क) घाटमार्ग व सडक (ड) एक्सप्रेस-वे
उत्तर:
(क) घाटमार्ग व सडक
४३.
खालीलपैकी कोणती स्त्री शिवकाळात प्रशासकीय व युद्धकौशल्यात निपुण होती?
(अ) सावित्रीबाई फुले (ब) महाराणी
ताराबाई (क) झाशीची राणी (ड) आनंदीबाई जोशी
उत्तर:
(ब) महाराणी ताराबाई
४४.
शिवकाळात औषधोपचारापेक्षा कशाला प्राधान्य होते?
(अ) शस्त्रक्रिया (ब) होमिओपॅथी
(क) नवसाला (ड) आयुर्वेदाला
उत्तर:
(क) नवसाला
४५.
आधुनिक काळात लग्नासाठी कायद्याने ठरवलेले वय किती आहे?
(अ) ८ वर्षे (ब) १२ वर्षे (क) मुली
१८ व मुले २१ वर्षे (ड) १५ वर्षे
उत्तर: (क) मुली १८ व मुले २१ वर्षे
४६. मराठेशाहीच्या काळात 'वारकरी पंथ' कशावर भर देत असे?
(अ) युद्ध (ब) विठ्ठल भक्ती व समता
(क) व्यापार (ड) स्थापत्य
उत्तर:
(ब) विठ्ठल भक्ती व समता
४७.
'पांढरीत'
काम करणारे लोक कोण होते?
(अ) शेतकरी (ब) पांढरपेशी (व्यापारी/प्रशासक)
(क) कारागीर (ड) कलाकार
उत्तर:
(ब) पांढरपेशी
४८.
शिवकाळात सण-उत्सवाच्या वेळी ग्रामीण भागात कोणते मनोरंजन होत असे?
(अ) नाईट क्लब (ब) सर्कस (क)
नाचगाणी व तमाशा (ड) फॅशन शो
उत्तर:
(क) नाचगाणी व तमाशा
४९.
'बुद्धिबळ'
हा शिवकाळात कोणत्या स्वरूपाचा खेळ मानला जाई?
(अ) मैदानी (ब) बैठा (क) लष्करी
(ड) सामूहिक
उत्तर:
(ब) बैठा
५०.
आधुनिक महाराष्ट्रात शिक्षणासाठी कोणती लिपी प्रामुख्याने वापरली जाते?
(अ) मोडी (ब) देवनागरी (क)
ब्राह्मी (ड) खरोष्ठी
उत्तर: (ब) देवनागरी