*🪷मिशन TET/CTET 2026🪷*
*_©★■◆●◆■★■●➖●◆■★■◆●◆®_*
【पोस्ट क्रमांक- 96】दि. 23/03/2026
*_©★■◆●◆■★■●➖●◆■★■◆●◆®_*
पेपर 1 व पेपर 2 च्या सर्व प्रश्नांचा सराव होण्यासाठी आमच्या समूहात खालील लिंक वरून सहभागी व्हा.
👇🏻👇🏻👇🏻👇🏻👇🏻👇🏻👇🏻👇🏻👇🏻👇🏻👇🏻
https://chat.whatsapp.com/GdgDohSykIP6ObAdkAzS3b?mode=hq1tsha
_©★■◆●◆■★■●➖●◆■★■◆●◆®_
*(विषय-बालमानसशास्त्र&अध्यापन शास्त्र Paper p-1&2.)*
_©★■◆●◆■★■●➖●◆■★■◆●◆®_
_*🍭प्रश्न 1):- पियाजेच्या मते, मुलामध्ये "Classification" (वर्गीकरण) करण्याची क्षमता कोणत्या अवस्थेत विकसित होते?*_
A) Sensory-motor
B) Pre-operational
C) Concrete Operational
D) Formal Operational
*✅ योग्य उत्तर:*
वस्तूंचे वर्गीकरण करण्याची क्षमता Concrete Operational अवस्थेत विकसित होते.
*📝 स्पष्टीकरण:*
या अवस्थेत मूल समान गुणधर्मांनुसार वस्तू गटबद्ध करू शकते.
_©★■◆●◆■★■●➖●◆■★■◆●◆®_
_*🍭प्रश्न 2):- एरिक्सनच्या सिद्धांतानुसार "Autonomy vs Shame & Doubt" टप्पा कोणत्या वयोगटाशी संबंधित आहे?*_
A) 0–1 वर्ष
B) 1–3 वर्षे
C) 3–6 वर्षे
D) 6–12 वर्षे
*✅ योग्य उत्तर:*
Autonomy vs Shame & Doubt हा टप्पा साधारणपणे 1 ते 3 वर्षे या वयोगटाशी संबंधित आहे.
*📝 स्पष्टीकरण:*
या काळात मूल स्वतःच्या क्रिया करण्याचा प्रयत्न करते.
_©★■◆●◆■★■●➖●◆■★■◆●◆®_
_*🍭प्रश्न 3):- "विकास हा सतत चालणारी प्रक्रिया आहे" हे कोणते तत्त्व दर्शवते?*_
A) सातत्य
B) क्रमबद्धता
C) वैयक्तिक फरक
D) एकसमानता
*✅ योग्य उत्तर:*
विकास हा सतत चालणारी प्रक्रिया आहे हे सातत्य (Continuity) या तत्त्वातून स्पष्ट होते.
*📝 स्पष्टीकरण:*
विकास कोणत्याही टप्प्यावर थांबत नाही.
_©★■◆●◆■★■●➖●◆■★■◆●◆®_
_*🍭प्रश्न 4):- पियाजेच्या मते "Egocentrism" चे प्रमुख लक्षण काय आहे?*_
A) इतरांचे मत समजणे
B) स्वतःच्या दृष्टीकोनातूनच विचार करणे
C) तर्कशुद्ध विचार करणे
D) वर्गीकरण करणे
*✅ योग्य उत्तर:*
स्वतःच्या दृष्टीकोनातूनच विचार करणे हे Egocentrism चे प्रमुख लक्षण आहे.
*📝 स्पष्टीकरण:*
हे Pre-operational अवस्थेत दिसते.
_©★■◆●◆■★■●➖●◆■★■◆●◆®_
_*🍭प्रश्न 5):- "मुलांमध्ये वैयक्तिक फरक असतात" याचा अध्यापनावर काय परिणाम होतो?*_
A) सर्वांना एकसारखे शिकवावे
B) वेगवेगळ्या पद्धती वापराव्या
C) फक्त हुशार विद्यार्थ्यांवर लक्ष द्यावे
D) अभ्यासक्रम कमी करावा
*✅ योग्य उत्तर:*
मुलांमध्ये वैयक्तिक फरक असल्यामुळे अध्यापनात विविध पद्धतींचा वापर करणे आवश्यक ठरते.
*📝 स्पष्टीकरण:*
Differentiated Teaching महत्त्वाचे ठरते.
_©★■◆●◆■★■●➖●◆■★■◆●◆®_
_*🍭प्रश्न 6):- पियाजेच्या मते, "Conservation" ही क्षमता नसणे कोणत्या अवस्थेत दिसते?*_
A) Concrete Operational
B) Pre-operational
C) Formal Operational
D) Sensory-motor
*✅ योग्य उत्तर:*
Conservation ही क्षमता नसणे Pre-operational अवस्थेत दिसते.
*📝 स्पष्टीकरण:*
मूल बाह्य स्वरूपावर आधारित निर्णय घेते.
_©★■◆●◆■★■●➖●◆■★■◆●◆®_
_*🍭प्रश्न 7):- एरिक्सनच्या "Initiative vs Guilt" टप्प्यात मुलाने कोणती गोष्ट करावी?*_
A) शांत बसावे
B) नवीन गोष्टी करण्याचा प्रयत्न करावा
C) फक्त अभ्यास करावा
D) शिक्षकांवर अवलंबून राहावे
*✅ योग्य उत्तर:*
या टप्प्यात मुलाने नवीन गोष्टी करण्याचा आणि उपक्रमात सहभागी होण्याचा प्रयत्न करावा.
*📝 स्पष्टीकरण:*
Initiative वाढवणे आवश्यक असते.
_©★■◆●◆■★■●➖●◆■★■◆●◆®_
_*🍭प्रश्न 8):- "Proximodistal Principle" नुसार विकास कसा होतो?*_
A) पायापासून डोक्याकडे
B) केंद्रापासून बाह्य भागाकडे
C) बाहेरून आत
D) अनियमित
*✅ योग्य उत्तर:*
Proximodistal Principle नुसार विकास केंद्रापासून बाह्य भागाकडे होतो.
*📝 स्पष्टीकरण:*
उदा. खांदा → हात → बोटे.
_©★■◆●◆■★■●➖●◆■★■◆●◆®_
_*🍭प्रश्न 9):- "मुल शिकताना सक्रिय भूमिका बजावते" हे कोणत्या दृष्टिकोनाशी संबंधित आहे?*_
A) व्यवहारवादी
B) रचनावादी
C) पारंपरिक
D) अनुकरण
*✅ योग्य उत्तर:*
मुल शिकताना सक्रिय भूमिका बजावते हा दृष्टिकोन रचनावादी (Constructivist) म्हणून ओळखला जातो.
*📝 स्पष्टीकरण:*
मूल स्वतः ज्ञान तयार करते.
_©★■◆●◆■★■●➖●◆■★■◆●◆®_
_*🍭प्रश्न 10):- "विकास ठराविक क्रमाने होतो" याचा अर्थ काय?*_
A) सर्व मुलांचा वेग सारखा असतो
B) विकासाचा क्रम निश्चित असतो
C) विकास अनियमित असतो
D) विकास थांबतो
*✅ योग्य उत्तर:*
विकास ठराविक क्रमाने होतो याचा अर्थ विकासाचा क्रम निश्चित असतो, जरी वेग वेगळा असला तरी.
*📝 स्पष्टीकरण:*
उदा. बसणे → रांगणे → चालणे.
*_©★■◆●◆■★■●➖●◆■★■◆●◆®_*
【पोस्ट क्रमांक- 98】दि. 25/03/2026
*(विषय-मराठी साहित्य-लेखक p-1&2.)*
_©★■◆●◆■★■●➖●◆■★■◆●◆®_
_*🍭1. ‘ययाती’ कादंबरीचे लेखक कोण?*_
A) रणजित देसाई
B) वि. स. खांडेकर
C) शिवाजी सावंत
D) ना. सी. फडके
*✅ उत्तर:*
B) वि. स. खांडेकर
*📖 स्पष्टीकरण:*
वि. स. खांडेकर यांनी ययाती ही ज्ञानपीठ पुरस्कार मिळवलेली कादंबरी लिहिली. त्यांच्या इतर प्रसिद्ध साहित्यांमध्ये अमृतवेल, कांचनमृग, आनंदमठ (अनुवाद) यांचा समावेश होतो.
_©★■◆●◆■★■●➖●◆■★■◆●◆®_
_*🍭2. ‘नटसम्राट’ हे नाटक कोणी लिहिले?*_
A) विजय तेंडुलकर
B) कुसुमाग्रज
C) राम गणेश गडकरी
D) पु. ल. देशपांडे
*✅ उत्तर:*
B) कुसुमाग्रज
*📖 स्पष्टीकरण:*
कुसुमाग्रज (वि. वा. शिरवाडकर) हे महान कवी व नाटककार होते. त्यांच्या इतर साहित्यांमध्ये विशाखा (काव्यसंग्रह), वीज म्हणाली धरतीला, आनंद यांचा समावेश होतो.
_©★■◆●◆■★■●➖●◆■★■◆●◆®_
_*🍭3. ‘मृत्युंजय’ कादंबरीचे लेखक कोण?*_
A) शिवाजी सावंत
B) रणजित देसाई
C) विश्वास पाटील
D) भालचंद्र नेमाडे
*✅ उत्तर:*
A) शिवाजी सावंत
*📖 स्पष्टीकरण:*
शिवाजी सावंत यांनी मृत्युंजय (कर्णावर आधारित) ही प्रसिद्ध कादंबरी लिहिली. त्यांच्या इतर साहित्यांमध्ये छावा, युगंधर यांचा समावेश होतो.
_©★■◆●◆■★■●➖●◆■★■◆●◆®_
_*🍭4. ‘कोसला’ ही कादंबरी कोणी लिहिली?*_
A) वि. स. खांडेकर
B) भालचंद्र नेमाडे
C) पु. ल. देशपांडे
D) गंगाधर गाडगीळ
*✅ उत्तर:*
B) भालचंद्र नेमाडे
*📖 स्पष्टीकरण:*
नेमाडे हे आधुनिक मराठी साहित्यातील महत्त्वाचे लेखक आहेत. त्यांच्या इतर कादंबऱ्यांमध्ये हिंदू, जारिला, बिढार यांचा समावेश होतो.
_©★■◆●◆■★■●➖●◆■★■◆●◆®_
_*🍭5. ‘श्रीमान योगी’ कादंबरीचे लेखक कोण?*_
A) रणजित देसाई
B) विश्वास पाटील
C) शिवाजी सावंत
D) वि. स. खांडेकर
*✅ उत्तर:*
A) रणजित देसाई
*📖 स्पष्टीकरण:*
रणजित देसाई यांनी छत्रपती शिवाजी महाराजांवर आधारित श्रीमान योगी ही कादंबरी लिहिली. त्यांच्या इतर साहित्यांमध्ये स्वामी, राधेय, झुंजारराव यांचा समावेश होतो.
_©★■◆●◆■★■●➖●◆■★■◆●◆®_
_*🍭6. ‘बटाट्याची चाळ’ हे पुस्तक कोणी लिहिले?*_
A) पु. ल. देशपांडे
B) ग. दि. माडगूळकर
C) कुसुमाग्रज
D) वि. स. खांडेकर
*✅ उत्तर:*
A) पु. ल. देशपांडे
*📖 स्पष्टीकरण:*
पु. ल. देशपांडे हे विनोदी लेखक म्हणून प्रसिद्ध आहेत. त्यांच्या इतर पुस्तकांमध्ये व्यक्ती आणि वल्ली, असा मी असामी, अपूर्वाई यांचा समावेश होतो.
_©★■◆●◆■★■●➖●◆■★■◆●◆®_
_*🍭7. ‘गीतरामायण’ चे लेखक कोण?*_
A) ग. दि. माडगूळकर
B) पु. ल. देशपांडे
C) कुसुमाग्रज
D) विंदा करंदीकर
*✅ उत्तर:*
A) ग. दि. माडगूळकर
*📖 स्पष्टीकरण:*
ग. दि. माडगूळकर (गदिमा) यांनी गीतरामायण रचले. त्यांच्या इतर साहित्यांमध्ये गीत गोपाल, कविता संग्रह, चित्रपट गीतलेखन यांचा समावेश होतो.
_©★■◆●◆■★■●➖●◆■★■◆●◆®_
_*🍭8. ‘ज्ञानेश्वरी’ हा ग्रंथ कोणी लिहिला?*_
A) संत तुकाराम
B) संत नामदेव
C) संत ज्ञानेश्वर
D) संत एकनाथ
*✅ उत्तर:*
C) संत ज्ञानेश्वर
*📖 स्पष्टीकरण:*
संत ज्ञानेश्वर यांनी ज्ञानेश्वरी व अमृतानुभव हे ग्रंथ लिहिले. ते मराठीतील संतसाहित्याचे आधारस्तंभ मानले जातात.
_©★■◆●◆■★■●➖●◆■★■◆●◆®_
_*🍭9. ‘दासबोध’ ग्रंथाचे लेखक कोण?*_
A) संत तुकाराम
B) संत रामदास
C) संत एकनाथ
D) संत नामदेव
*✅ उत्तर:*
B) संत रामदास
*📖 स्पष्टीकरण:*
संत रामदास यांनी दासबोध व मनाचे श्लोक लिहिले. त्यांचे साहित्य उपदेशात्मक आहे.
_©★■◆●◆■★■●➖●◆■★■◆●◆®_
_*🍭10. ‘बलुतं’ आत्मचरित्र कोणी लिहिले?*_
A) लक्ष्मण माने
B) दया पवार
C) शरणकुमार लिंबाळे
D) नामदेव ढसाळ
*✅ उत्तर:*
B) दया पवार
*📖 स्पष्टीकरण:*
दया पवार यांनी बलुतं हे दलित आत्मचरित्र लिहिले. त्यांच्या इतर साहित्यांमध्ये कोंडवाडा (काव्यसंग्रह) यांचा समावेश होतो.
*(विषय-मराठी साहित्य-लेखक p-1&2.)*
_©★■◆●◆■★■●➖●◆■★■◆●◆®_
_*🍭1. ‘ययाती’ कादंबरीचे लेखक कोण?*_
A) रणजित देसाई
B) वि. स. खांडेकर
C) शिवाजी सावंत
D) ना. सी. फडके
*✅ उत्तर:*
B) वि. स. खांडेकर
*📖 स्पष्टीकरण:*
वि. स. खांडेकर यांनी ययाती ही ज्ञानपीठ पुरस्कार मिळवलेली कादंबरी लिहिली. त्यांच्या इतर प्रसिद्ध साहित्यांमध्ये अमृतवेल, कांचनमृग, आनंदमठ (अनुवाद) यांचा समावेश होतो.
_©★■◆●◆■★■●➖●◆■★■◆●◆®_
_*🍭2. ‘नटसम्राट’ हे नाटक कोणी लिहिले?*_
A) विजय तेंडुलकर
B) कुसुमाग्रज
C) राम गणेश गडकरी
D) पु. ल. देशपांडे
*✅ उत्तर:*
B) कुसुमाग्रज
*📖 स्पष्टीकरण:*
कुसुमाग्रज (वि. वा. शिरवाडकर) हे महान कवी व नाटककार होते. त्यांच्या इतर साहित्यांमध्ये विशाखा (काव्यसंग्रह), वीज म्हणाली धरतीला, आनंद यांचा समावेश होतो.
_©★■◆●◆■★■●➖●◆■★■◆●◆®_
_*🍭3. ‘मृत्युंजय’ कादंबरीचे लेखक कोण?*_
A) शिवाजी सावंत
B) रणजित देसाई
C) विश्वास पाटील
D) भालचंद्र नेमाडे
*✅ उत्तर:*
A) शिवाजी सावंत
*📖 स्पष्टीकरण:*
शिवाजी सावंत यांनी मृत्युंजय (कर्णावर आधारित) ही प्रसिद्ध कादंबरी लिहिली. त्यांच्या इतर साहित्यांमध्ये छावा, युगंधर यांचा समावेश होतो.
_©★■◆●◆■★■●➖●◆■★■◆●◆®_
_*🍭4. ‘कोसला’ ही कादंबरी कोणी लिहिली?*_
A) वि. स. खांडेकर
B) भालचंद्र नेमाडे
C) पु. ल. देशपांडे
D) गंगाधर गाडगीळ
*✅ उत्तर:*
B) भालचंद्र नेमाडे
*📖 स्पष्टीकरण:*
नेमाडे हे आधुनिक मराठी साहित्यातील महत्त्वाचे लेखक आहेत. त्यांच्या इतर कादंबऱ्यांमध्ये हिंदू, जारिला, बिढार यांचा समावेश होतो.
_©★■◆●◆■★■●➖●◆■★■◆●◆®_
_*🍭5. ‘श्रीमान योगी’ कादंबरीचे लेखक कोण?*_
A) रणजित देसाई
B) विश्वास पाटील
C) शिवाजी सावंत
D) वि. स. खांडेकर
*✅ उत्तर:*
A) रणजित देसाई
*📖 स्पष्टीकरण:*
रणजित देसाई यांनी छत्रपती शिवाजी महाराजांवर आधारित श्रीमान योगी ही कादंबरी लिहिली. त्यांच्या इतर साहित्यांमध्ये स्वामी, राधेय, झुंजारराव यांचा समावेश होतो.
_©★■◆●◆■★■●➖●◆■★■◆●◆®_
_*🍭6. ‘बटाट्याची चाळ’ हे पुस्तक कोणी लिहिले?*_
A) पु. ल. देशपांडे
B) ग. दि. माडगूळकर
C) कुसुमाग्रज
D) वि. स. खांडेकर
*✅ उत्तर:*
A) पु. ल. देशपांडे
*📖 स्पष्टीकरण:*
पु. ल. देशपांडे हे विनोदी लेखक म्हणून प्रसिद्ध आहेत. त्यांच्या इतर पुस्तकांमध्ये व्यक्ती आणि वल्ली, असा मी असामी, अपूर्वाई यांचा समावेश होतो.
_©★■◆●◆■★■●➖●◆■★■◆●◆®_
_*🍭7. ‘गीतरामायण’ चे लेखक कोण?*_
A) ग. दि. माडगूळकर
B) पु. ल. देशपांडे
C) कुसुमाग्रज
D) विंदा करंदीकर
*✅ उत्तर:*
A) ग. दि. माडगूळकर
*📖 स्पष्टीकरण:*
ग. दि. माडगूळकर (गदिमा) यांनी गीतरामायण रचले. त्यांच्या इतर साहित्यांमध्ये गीत गोपाल, कविता संग्रह, चित्रपट गीतलेखन यांचा समावेश होतो.
_©★■◆●◆■★■●➖●◆■★■◆●◆®_
_*🍭8. ‘ज्ञानेश्वरी’ हा ग्रंथ कोणी लिहिला?*_
A) संत तुकाराम
B) संत नामदेव
C) संत ज्ञानेश्वर
D) संत एकनाथ
*✅ उत्तर:*
C) संत ज्ञानेश्वर
*📖 स्पष्टीकरण:*
संत ज्ञानेश्वर यांनी ज्ञानेश्वरी व अमृतानुभव हे ग्रंथ लिहिले. ते मराठीतील संतसाहित्याचे आधारस्तंभ मानले जातात.
_©★■◆●◆■★■●➖●◆■★■◆●◆®_
_*🍭9. ‘दासबोध’ ग्रंथाचे लेखक कोण?*_
A) संत तुकाराम
B) संत रामदास
C) संत एकनाथ
D) संत नामदेव
*✅ उत्तर:*
B) संत रामदास
*📖 स्पष्टीकरण:*
संत रामदास यांनी दासबोध व मनाचे श्लोक लिहिले. त्यांचे साहित्य उपदेशात्मक आहे.
_©★■◆●◆■★■●➖●◆■★■◆●◆®_
_*🍭10. ‘बलुतं’ आत्मचरित्र कोणी लिहिले?*_
A) लक्ष्मण माने
B) दया पवार
C) शरणकुमार लिंबाळे
D) नामदेव ढसाळ
*✅ उत्तर:*
B) दया पवार
*📖 स्पष्टीकरण:*
दया पवार यांनी बलुतं हे दलित आत्मचरित्र लिहिले. त्यांच्या इतर साहित्यांमध्ये कोंडवाडा (काव्यसंग्रह) यांचा समावेश होतो.